De collegiale Onze-Lieve-Vrouwekerk

English version

Vijf opeenvolgende kerken hebben op de plaats van het huidige gebouw gestaan. Volgens de overlevering werd, in de 4de eeuw, een eerste heiligdom opgetrokken door Sint-Maternus dat een eeuw later vervangen werd door een kerk gebouwd op bevel van Sint-Agricolus, bisschop van Tongeren. In 1013 werd ze door een storm verwoest. De derde kerk die deze laatste verving, werd veertig jaar later door de troepen van Graaf Boudewijn V van Vlaanderen afgebrand. In 1066 werd in onze stad een zeer mooie romaanse kerk gebouwd waarvan nu nog enkel de crypte overblijft. In het begin van de 14de eeuw was het heiligdom bouwvallig en werd het afgebroken.

De eerste steen van de huidige collegiale, gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, werd op 15 maart in 1311 door Prins-Bisschop Theobald van Bar, gelegd. Het koor werd in 1377 ingehuldigd en alle werken waren in 1536 klaar. Het gebouw vertoont een mengeling van stralende 14de-eeuwse en vlammende 15de-eeuwse gotiek. Buiten trekt vooral de enorme vierkante westtoren de aandacht. Vroeger stond er een spits op die in 1803 door de bliksem werd getroffen. Twee andere torens werden vlak langs het koor opgetrokken.

Het groot vlammend rozetvenster, Li Rondia, werd door meesterglazenier R. Julin van nieuwe glasramen voorzien  (binnendiameter: 6 m, buitendiameter: 9 m).  

In de rechterzijbeuk leidt een trap naar de romaanse crypte gebouwd door Theoduinus van Beieren  (1066).
In de halfronde absis bevindt zich een groot Christusbeeld daterend van het eind van de 12de eeuw.